Hou het bestuur herkenbaar

image

De overheid moet dichter bij de burger. Om dat te bereiken is het nieuwe kabinet van plan om flink te decentraliseren. Jeugdzorg, nog maar net in het takenpakket van de provincies, moet naar de gemeentes. Deze moeten ook over de woningcorporaties meer invloed krijgen. Tegelijkertijd zet men echter een proces in werking om de overheid juist verder van de burger af te halen.

Het idee om provincies te fuseren is niet nieuw. Er wordt al langer gesproken over een fusie van Noord-Holland, Utrecht en Flevoland. Door het vorige kabinet werden deze plannen nog tegengehouden. Nu moeten alle provincies eraan geloven. Er blijven nog maar in 2025 nog maar vijf ‘landsdelen’ over. Het meest waarschijnlijk is dus dat Friesland, Groningen en Drenthe, Overijssel met Gelderland en Brabant met Limburg samen gaan. Zeeland wordt aangesloten of bij Zuid-Holland, of bij Brabant/Limburg. Voordeel van een dergelijke fusie? 75 miljoen per jaar.

Moeten we daarvoor de eeuwenoude provincies voor op offeren? De huidige provincie-indeling stamt uit 1815, maar deze is gebaseerd op de oude gewesten die teruggaan tot ver in de Middeleeuwen. De enige grote wijziging is het delen van Holland in noord en zuid. Zeker buiten de Randstad is de binding met de provincie vaak groot, men is een Zeeuw, Fries of Limburger. Een dergelijke eenheid waar de burger zich mee identificeert moet je niet vervangen vanwege de efficiency.

Op gemeentelijk niveau is er in de afgelopen decennia al een golf van fusies en herindelingen geweest. Vlak na de oorlog had elk klein dorpje was elk klein dorpje nog zelfstandig, tegenwoordig zijn alle écht kleine gemeentes al lang samengegaan. Dorpen in de buurt van een stad zijn door de grotere gemeente opgenomen en op andere plekken zijn een groot aantal kleinere gemeentes samen verder door het leven gegaan. Gevolg hiervan is een aantal gemeentes met enorme oppervlaktes en abstracte namen: Hollands Kroon, Zuidwest-Friesland, Midden-Drenthe, Hof van Twente. In het geval van gemeentes wordt het contact met de burger niet alleen figuurlijk groter, maar ook letterlijk. Wil een fusie financieel nut hebben, dan zullen de diensten centraal moeten worden aangeboden. Het wordt voor veel mensen dus verder reizen naar het stadhuis. Zeker op het platteland kan deze afstand oplopen.

De provincie Friesland heeft al aangegeven zich fel te verzetten tegen een fusie tot een groot noordelijk landsdeel, ik hoop dat de andere provincies dit ook zullen doen. Een grootschalige fusie van het lokale en regionale bestuur levert wel een beetje geld op, maar je verliest daardoor wel een bestuur wat herkenbaar en identificeerbaar is.

Deel deze pagina op: