Worsten, wetten en regeringen

Zoals Boris Dittrich hier uitlegt kan de Nederlandse politiek voor een buitenstaander wat ondemocratisch en vreemd overkomen.

“Dus de mensen mogen stemmen op een politieke partij en na de verkiezingen gaan degenen, die elkaar in de campagne bestreden hebben, om de tafel zitten, doen de deur op slot en komen na maanden naar buiten met een regeerakkoord? Hoe komt het publiek er dan achter op welke manier zij belangen tegen elkaar hebben afgewogen?”

In zo’n geval moet je je afvragen wat de alternatieven zijn. Zoals in Engeland een systeem waar (meestal) één partij genoeg zetels heeft om zelfstandig te regeren? Dit werkt echter alleen met een districtenstelsel. In elk district krijgt de winnaar een zetel, alle overige stemmen in dat district worden niet vertegenwoordigd. Hiermee kan het gebeuren dat, zoals bij de recente verkiezingen in Australië, een partij met 11% van de stemmen 1 zetel krijgt, en een partij met 4% 7 zetels. Allesbehalve democratisch.

Veel makkelijker is het natuurlijk om te zorgen dat bij de coalitievorming in Nederland het volk beter op de hoogte wordt gehouden. Geen besprekingen op geheime locaties en alle vragen van de pers ontwijken. Twee keer per week een persconferentie over de voortgang, en alle mogelijke vragen beantwoorden. Het lijkt mij, als politiek geïnteresseerde, een geweldig systeem. Ook de pers zal er van smullen. Politiek valt er deze weken weinig te berichten.

Constant het land op de hoogte houden van de huidige status van de besprekingen is echter zeer slecht voor de kansen op een geslaagde formatie. Elke verspreking zal leiden tot de val van een kabinet. Later in de formatie terugkomen op een eerder gemaakt compromis zal moeilijker worden, zeker onder constante media-aandacht (Hij draait!). Alle partijen die niet betrokken zijn in de formatie zullen ook constant proberen die te verstoren (zie, het CDA geeft zich helemaal over aan de PVV). Het is een beroemde uitspraak van von Bismarck dat als het om wetten en worsten gaat je niet wilt zien hoe ze gemaakt worden. Ik denk dat je regeringen daar maar beter bij kan zetten.